کاربرد هوش مصنوعی در تدریس ژنتیک دبیرستان: الزامات دقت علمی و نقش معلم .
کد مقاله : 1159-5THBIOEC
نویسندگان
سیده نازنین زهرا غریب1، سید امیر مرادیان2، روشنک بهرامی نظر آبادی *3
1گروه آموزش زیست شناسی،دانشگاه فرهنگیان،شیراز،ایران
2کمیته تحقیقات دانشجویی،دانشگاه علوم پزشکی تبریز،تبریز،ایران
3استادیار گروه علوم پایه ،بخش زیست شناسی
چکیده مقاله
ورود هوش مصنوعی مولد به کلاس‌های زیست‌شناسی دبیرستان واقعیتی جاری است؛ اما در واحد ژنتیک، که سرشار از مفاهیم انتزاعی و مستعد سوء‌برداشت است، استفاده بدون طراحی می‌تواند بدفهمی‌های موجود را تثبیت کند. این مطالعه به تبیین الزامات دقت علمی و نقش معلم در بهره‌گیری مسئولانه از این فناوری در تدریس ژنتیک می‌پردازد. پژوهش به‌صورت مرور روایتی انجام شد. جست‌وجو در پایگاه‌های Scopus، Web of Science و Google Scholar (۲۰۱۹ تا اوایل ۲۰۲۵) با کلیدواژه‌های مرتبط با هوش مصنوعی، ژنتیک، زیست‌شناسی، دبیرستان و کلاس درس انجام شد. مطالعات کلاس‌محوری وارد مرور شدند که کاربرد هوش مصنوعی در تدریس یا ارزشیابی ژنتیک را گزارش کرده و حداقل یک پیامد آموزشی عینی یا ادراکی را سنجیده بودند. تحلیل تماتیک نشان داد هوش مصنوعی مولد عمدتاً به‌عنوان منبع توضیح، بازخورددهنده و طراح فعالیت به‌کار رفته است، اما شواهد قانع‌کننده درباره بهبود پایدار فهم مفهومی محدود است. حساسیت مفهومی ژنتیک و حضور دانش پیشین نادقیق، هرگونه استفاده رهاشده از مدل‌های زبانی را پرریسک می‌کند و نقش معلم در پالایش، هدایت و استفاده تشخیصی از این ابزار را محوری می‌سازد. هوش مصنوعی مولد، اگر در چارچوب طراحی آموزشی مبتنی بر شواهد، همراه با تقویت دانش محتوایی–آموزشی معلم و قواعد شفاف استفاده مسئولانه ادغام شود، می‌تواند به بهبود یادگیری ژنتیک دبیرستان کمک کند؛ در غیر این صورت، خطر تعمیق سوء‌برداشت‌های مفهومی پابرجاست.
کلیدواژه ها
هوش مصنوعی مولد، آموزش ژنتیک، ژنتیک دبیرستان، درک مفهومی ژنتیک، تدریس پشتیبانی‌شده با هوش مصنوعی.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر