| هوش مصنوعی در آموزش زیستشناسی: بررسی چالشهای اخلاقی و علمی |
| کد مقاله : 1150-5THBIOEC |
| نویسندگان |
|
راضیه کوشکی1، عباس پورسلیم *2 1گروه زیستشناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرمآباد، ایران 2استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| ظهور هوش مصنوعی تولیدی، بهویژه مدلهای زبان بزرگ، تحولات عمیقی در حوزه آموزش علوم، از جمله زیستشناسی، ایجاد کرده است. این فناوری وعده شخصیسازی یادگیری، تسهیل دسترسی به اطلاعات و ارتقای تعامل آموزشی را میدهد؛ اما همزمان چالشهای علمی و اخلاقی پیچیدهای را نیز به همراه دارد. این پژوهش کتابخانهای با هدف تحلیل جامع این چالشها برای مخاطبان متخصص آموزش زیستشناسی طراحی شده است. یافتهها نشان میدهد که از منظر علمی، عدم قابلیت اعتماد محتوای تولیدشده (هالوسینیشن)، ضعف در طراحی فعالیتهای کاوشگرانه و تأثیر دوگانه بر الگوهای یادگیری (تقویت یادگیری سطحی در مقابل بازتعریف تفکر انتقادی) از مهمترین مسائل هستند. از منظر اخلاقی، سوگیریهای الگوریتمی (فرهنگی و تاریخی)، نگرانیهای حریم خصوصی دادههای دانشآموزان و مبهمبودن حقوق نشر و اصالت چالشهایی کلیدی محسوب میشوند. در میان این چالشها، نقش معلم از «منبع دانش» به «مدیریتکننده یادگیری هوشمند» تغییر یافته است. این مقاله استدلال میکند که موفقیت در بهرهگیری از هوش مصنوعی مستلزم توسعه سواد هوش مصنوعی در معلمان و دانشآموزان، تدوین سیاستهای امنیتی و اخلاقی روشن توسط نهادهای آموزشی، و تمرکز بر تحقیقات تجربی در حوزه علوم زیستی است. بدون این اقدامات، هوش مصنوعی میتواند به جای تقویت، استانداردهای علمی و اخلاقی آموزش را تضعیف کند. |
| کلیدواژه ها |
| هوش مصنوعی مولد، آموزش زیستشناسی، چالشهای اخلاقی، چالشهای علمی، سوگیری الگوریتمی، نقش معلم |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی |