از تصاویر ثابت تا دنیای پویا: واقعیت افزوده در آموزش آناتومی تطبیقی برای دبیران علوم و زیست‌شناسی
کد مقاله : 1149-5THBIOEC
نویسندگان
راضیه کوشکی1، عباس پورسلیم *2
1گروه زیست‌شناسی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران
2استادیار گروه آموزش علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
چکیده مقاله
آناتومی تطبیقی به‌عنوان رکنی اساسی در آموزش زیست‌شناسی، با چالش‌های ذاتی مانند محدودیت دسترسی به نمونه‌های تشریحی، هزینه‌های بالا، مسائل اخلاقی و نارسایی تصاویر دوبعدی در انتقال مفاهیم سه‌بعدی مواجه است. این پژوهش کتابخانه‌ای-تحلیلی با هدف بررسی نقش واقعیت افزوده (AR) در غلبه بر این محدودیت‌ها و ارتقای آموزش آناتومی تطبیقی برای دبیران علوم و زیست‌شناسی انجام شد. داده‌ها از طریق جست‌وجوی سیستماتیک در پایگاه‌های معتبر (Google Scholar, Scopus, Web of Science, PubMed, ERIC) با کلید‌واژه‌های مرتبط و در بازه زمانی 2010 تا 2025 جمع‌آوری و با روش تحلیل محتوای کیفی مورد بررسی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که واقعیت افزوده با فراهم‌آوردن مدل‌های سه‌بعدی تعاملی، توانایی‌های فضایی و تجسم ساختارهای آناتومیکی را تقویت می‌کند، یادگیری فعال و جسمی‌شده را ترویج می‌دهد و امکان مقایسه تطبیقی پویا بین ساختارهای جانداران مختلف را فراهم می‌سازد. همچنین، این فناوری زمینه یادگیری همکارانه و کاهش بار شناختی را ایجاد می‌کند. با این حال، پیاده‌سازی موفق آن مستلزم غلبه بر چالش‌هایی چون هزینه تجهیزات، نیاز به توسعه حرفه‌ای معلمان با تمرکز بر جنبه‌های پداگوژیکی (نه صرفا فنی)، و طراحی هوشمندانه محتوا برای جلوگیری از افزایش بار شناختی است. نتیجه‌گیری نهایی این است که واقعیت افزوده نه یک جایگزین جادویی، بلکه ابزاری پداگوژیک است که با به‌کارگیری استراتژیک توسط دبیران، می‌تواند آموزش آناتومی تطبیقی را از رویکردی توصیفی و منفعل به تجربه‌ای کاوشگرانه، سه‌بعدی و عمیق تبدیل کند.
کلیدواژه ها
واقعیت افزوده، آناتومی تطبیقی، توانایی فضایی، یادگیری جسمی‌شده، آموزش زیست‌شناسی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر