مروری نظام‌مند بر روش‌های نوین آموزش زیست‌شناسی و اثربخشی آن‌ها
کد مقاله : 1136-5THBIOEC (R1)
نویسندگان
غزل محمدی فارسانی *1، سعید محسنی پور2
1پردیس فاطمه زهرا س مرکز شهید رجایی اصفهان
2گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
هدف این مطالعه، شناسایی، معرفی و مرور نظام‌مند شواهد اثربخشی روش‌های نوین آموزش زیست‌شناسی بود. امروزه با توجه به ماهیت پویای علوم زیستی و نیاز به درک عمیق مفاهیم انتزاعی مانند فرآیندهای سلولی و ژنتیک، به‌کارگیری روش‌های سنتی معلم‌محور پاسخگوی نیازهای یادگیری دانش‌آموزان نیست و ضرورت تحول در این حوزه بیش از پیش احساس می‌شود. این پژوهش با روش مرور نظام‌مند و با بررسی ۹ مقاله منتخب از پایگاه‌های اطلاعاتی داخلی شامل مرکز اطلاعات علمی جهاد دانشگاهی و نورمگز و نیز پایگاه گوگل اسکالر در بازه زمانی ۱۳۹۰ تا ۱۴۰۴ انجام شد. مقالات منتخب پس از غربالگری چندمرحله‌ای و بر اساس معیارهای ورود و خروج مشخص، مورد تحلیل محتوایی قرار گرفتند. یافته‌ها نشان داد که روش‌های فعال و نوین آموزشی مانند الگوی چهارمؤلفه‌ای (4-CID)، روش تدریس 5E، و به‌کارگیری فناوری‌های تعاملی نظیر نرم‌افزارهای شبیه‌ساز، ویدیوهای شاخه‌ای تعاملی و کتاب‌های تعاملی، در مقایسه با روش‌های سنتی، تأثیر معنادار مثبتی بر پیشرفت تحصیلی و افزایش مشارکت و انگیزه یادگیری دانش‌آموزان دارند. همچنین، این روش‌ها با ملموس‌سازی مفاهیم انتزاعی، به درک عمیق‌تر آن‌ها کمک می‌کنند. این مرور محدودیت‌هایی از جمله تمرکز اغلب مطالعات بر مقطع متوسطه و کمبود پژوهش‌های طولی را نشان داد. در نتیجه می‌توان گفت گذار از آموزش سنتی به سوی روش‌های نوین، ضرورتی انکارناپذیر برای ارتقای کیفیت آموزش زیست‌شناسی و پرورش مهارت‌های تفکر علمی در دانش‌آموزان است. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود با توانمندسازی معلمان از طریق دوره‌های بازآموزی، تأمین زیرساخت‌های فناوری لازم در مدارس و بازنگری در شیوه‌های ارزشیابی، زمینه نهادینه‌سازی این تحول آموزشی فراهم گردد.
کلیدواژه ها
روش‌های نوین آموزش، زیست‌شناسی، مرور نظام‌مند، پیشرفت تحصیلی، فناوری آموزشی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر