تحلیل محتوای دروس زیست‌جانوری علوم ابتدایی با تأکید بر درگیری فعال یادگیرنده (الگوی ویلیام رومی)
کد مقاله : 1118-5THBIOEC (R1)
نویسندگان
زینب دهقان *1، حنانه نصیری2
1استادیار گروه آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران
2گروه آموزش ابتدایی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889- 14665 تهران، ایران
چکیده مقاله
آموزش علوم در دوره ابتدایی، نقش کلیدی در پرورش تفکر علمی، خلاقیت و مهارت‌های تحلیل و حل مسئله دارد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل محتوای دروس زیست‌جانوری علوم تجربی دوره اول ابتدایی با تأکید بر میزان درگیری فعال دانش‌آموزان در فرآیند یادگیری بر اساس الگوی تحلیل محتوای ویلیام رومی است. روش پژوهش، تحلیل محتوای توصیفی–کمی بوده و جامعه آماری شامل محتوای زیست‌جانوری کتاب‌های علوم تجربی پایه‌های اول، دوم و سوم ابتدایی در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ است. نمونه پژوهش شامل چهار درس «دنیای جانوران»، «درون آشیانه‌ها» و «هر کدام جای خود ۱ و ۲» می‌باشد. در این پژوهش، متن‌ها، تصاویر و فعالیت‌ها بر اساس سه مقوله فعال، غیرفعال و خنثی طبقه‌بندی و ضریب درگیری برای هر بخش محاسبه شد. یافته‌ها نشان داد که محتوای متنی درس چهارم پایه اول دارای سطح فعال‌بودن بالا بوده، در حالی‌که دروس پایه دوم و سیزدهم پایه سوم گرایش بیشتری به محتوای غیرفعال دارند. نتایج تحلیل تصاویر نشان داد که بیش از ۷۵ درصد تصاویر ماهیتی فعال داشته و نقش مؤثری در درگیری شناختی دانش‌آموزان ایفا می‌کنند. همچنین، تحلیل فعالیت‌ها حاکی از غلبه فعالیت‌های فعال (۶۶.۶۷٪) و تمرکز برنامه درسی بر سطوح بالای یادگیری بود. در مجموع، نتایج پژوهش بیانگر آن است که اگرچه محتوای تصویری و فعالیت‌های دروس زیست‌جانوری از ظرفیت مناسبی برای درگیری فعال دانش‌آموزان برخوردارند، اما محتوای نوشتاری برخی دروس نیازمند بازنگری و تقویت رویکردهای فعال یاددهی–یادگیری است.
کلیدواژه ها
تحلیل محتوا، ویلیام رومی، درگیری فعال، کتاب علوم تجربی، زیست‌جانوری،دوره اول ابتدایی
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر