ارزیابی سطح خوانایی فصول گیاهی کتاب درسی زیست‌شناسی پایه یازدهم براساس شاخص گانینگ‌فوگ
کد مقاله : 1113-5THBIOEC
نویسندگان
امین نصراله زاده حق گو *
دانشجوی کارشناسی ارشد، آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، مرکز آموزش عالی شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل سطح خوانایی فصول گیاهی کتاب درسی زیست‌شناسی پایه یازدهم انجام شد. این مطالعه از نظر روش، توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر رویکرد کمی است و از شاخص تعیین سطح خوانایی گانینگ‌فوگ برای سنجش دشواری زبانی متون آموزشی استفاده کرده است. جامعه پژوهش شامل کتاب درسی زیست‌شناسی پایه یازدهم بود که از میان فصول آن، دو فصل «تولیدمثل نهان‌دانگان» و «پاسخ گیاهان به محرک‌ها» به‌صورت هدفمند انتخاب شدند؛ زیرا این فصول دارای تراکم بالایی از مفاهیم تخصصی و واژگان فیزیولوژیک هستند. برای نمونه‌گیری متنی، مطابق دستورالعمل شاخص گانینگ‌فوگ، از هر فصل سه نمونه یکصد کلمه‌ای از بخش‌های ابتدایی، میانی و انتهایی متن به‌صورت تصادفی انتخاب و تحلیل شد. شاخص‌های مورد بررسی شامل تعداد جملات، متوسط طول جملات، فراوانی واژگان دشوار (سه هجایی و بیشتر) و نمره نهایی شاخص گانینگ‌فوگ بود. یافته‌ها نشان داد که میانگین شاخص گانینگ‌فوگ فصل «تولیدمثل نهان‌دانگان» برابر با 16.9 و فصل «پاسخ گیاهان به محرک‌ها» برابر با 18.2 است. این نتایج بیانگر آن است که سطح خوانایی هر دو فصل بالاتر از پایه تحصیلی مخاطبان هدف بوده و در محدوده متون دانشگاهی قرار می‌گیرد. همچنین نتایج نشان داد که سطح دشواری خوانایی از ابتدای فصول به سمت بخش‌های پایانی افزایش می‌یابد. به‌طور کلی، اگرچه این فصول از نظر علمی دقیق و منسجم‌اند؛ اما از منظر خوانایی با توان خوانشی دانش‌آموزان پایه یازدهم همخوانی کامل ندارند.
کلیدواژه ها
خوانایی متن، فصول گیاهی، کتاب درسی، زیست‌شناسی، شاخص گانینگ‌فوگ
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر