تحلیل سطح خوانایی فصول حواس و ایمنی کتاب درسی زیست‌شناسی پایه یازدهم براساس شاخص گانینگ‌فوگ
کد مقاله : 1112-5THBIOEC
نویسندگان
امین نصراله زاده حق گو *
دانشجوی کارشناسی ارشد، آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، مرکز آموزش عالی شهید بهشتی، تهران، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف تحلیل سطح خوانایی فصول «حواس» و «ایمنی» کتاب درسی زیست‌شناسی پایه یازدهم انجام شده است. این مطالعه با رویکرد توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر روش کمی، از شاخص تعیین سطح خوانایی گانینگ‌فوگ به‌عنوان ابزاری معتبر برای ارزیابی دشواری زبانی متون آموزشی بهره گرفته است. جامعه پژوهش شامل کتاب درسی زیست‌شناسی پایه یازدهم دوره متوسطه دوم بود که از میان آن، دو فصل «حواس» و «ایمنی» به‌صورت هدفمند انتخاب شدند. برای نمونه‌گیری، از هر فصل سه نمونه متنی یکصد کلمه‌ای از بخش‌های ابتدایی، میانی و انتهایی متن به‌صورت تصادفی انتخاب و مورد تحلیل قرار گرفت. شاخص‌های مورد بررسی شامل تعداد جملات، متوسط طول جملات، فراوانی واژگان دشوار (سه هجایی و بیشتر) و نمره نهایی شاخص گانینگ‌فوگ بود. یافته‌های پژوهش نشان داد که میانگین شاخص گانینگ‌فوگ فصل «حواس» برابر با 18.4 و فصل «ایمنی» برابر با 16.7 است. این نتایج بیانگر آن است که سطح خوانایی هر دو فصل بالاتر از پایه تحصیلی مخاطبان هدف بوده و در محدوده متون تخصصی آموزش عالی قرار می‌گیرد. همچنین بررسی بخش‌های گوناگون فصول نشان داد که سطح دشواری خوانایی از ابتدای متن به سمت بخش‌های پایانی افزایش می‌یابد؛ به‌گونه‌ای که مباحث تخصصی‌تر، دارای جملات طولانی‌تر و تراکم بیشتری از واژگان تخصصی هستند. به‌طور کلی، نتایج این پژوهش حاکی از آن است که اگرچه فصول «حواس» و «ایمنی» از نظر علمی غنی و منسجم هستند؛ اما از منظر خوانایی، با توان خوانشی دانش‌آموزان پایه یازدهم به‌طور کامل همخوانی ندارند.
کلیدواژه ها
خوانایی متن، حواس، ایمنی، کتاب درسی، زیست‌شناسی، شاخص گانینگ‌فوگ
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر