واکاوی تناسب سطح زبانی کتاب درسی زیست شناسی پایه دوازدهم با توانایی دانش‌آموزان: یک مطالعه کمی مبتنی بر شاخص مک‌لافلین
کد مقاله : 1110-5THBIOEC (R1)
نویسندگان
امین نصراله زاده حق گو *1، رضا زنگارکی فراهانی2، محمدرضا فراهانی3، امیرحسین زنگارکی فراهانی2
1دانشجوی کارشناسی ارشد، آموزش زیست شناسی، دانشگاه فرهنگیان، مرکز آموزش عالی شهید بهشتی، تهران، ایران
2دبیر علوم تجربی آموزش‌و‌پرورش، مرکزی، ایران
3دبیر شیمی آموزش‌و‌پرورش، مرکزی، ایران
چکیده مقاله
پژوهش حاضر با هدف سنجش میزان خوانایی کتاب درسی زیست‌شناسی پایه دوازدهم انجام شد. این مطالعه با رویکرد توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر روش کمی، از شاخص مک‌لافلین به‌عنوان ابزار معتبر سنجش دشواری زبانی متون بهره گرفت. جامعه پژوهش شامل تمامی فصول کتاب بود و از هر فصل، سه نمونه متنی ده‌جمله‌ای از ابتدا، میانه و انتهای فصل به‌صورت تصادفی انتخاب و تحلیل شد. معیار اصلی ارزیابی، شمارش واژگان چندهجایی و محاسبه شاخص‌های سطح کلاسی، حداقل سن لازم و سطح سنی ایده‌آل براساس شاخص مک‌لافلین بود. یافته‌ها نشان داد که سطح کلاسی فصول گوناگون کتاب در بازه‌ای از پایه نهم تا دوازدهم قرار دارد و بنابراین سطح دشواری زبانی کتاب با توانایی خوانشی دانش‌آموزان پایه دوازدهم همخوانی دارد. با این حال، تحلیل فصل‌به‌فصل، بیانگر نوسان قابل توجه دشواری متن بود؛ فصل‌های ۴ «تغییر در اطلاعات وراثتی» و ۷ «فناوری‌های نوین زیستی» دشوارترین فصول و فصل‌های ۳ «انتقال اطلاعات در نسل‌ها» و ۸ «رفتارهای جانوران» ساده‌ترین فصول محسوب شدند. حداقل سن لازم برای درک عمیق مطالب این کتاب بین ۱۱ تا ۱۴ سال برآورد شده است که با توجه به اینکه دانش‌آموزان پایه دوازدهم معمولاً در سنین ۱۷ تا ۱۸ سالگی هستند، متن کتاب درسی برای آن‌ها کاملاً قابل‌فهم است. به‌طور کلی، یافته‌ها بر ضرورت توجه به تراکم واژگان تخصصی، ساده‌سازی جملات پیچیده و ارائه توضیحات تکمیلی برای بهبود اثربخشی یادگیری مستقل و فعال دانش‌آموزان تأکید می‌کند.
کلیدواژه ها
خوانایی متن، سطح زبانی، کتاب درسی، زیست‌شناسی، شاخص مک‌لافلین
وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر