| تبیین نقش آموزش زیستشناسی در پرورش سواد اکولوژیکی دانشآموزان دوره ابتدایی در عصر آنتروپوسین |
| کد مقاله : 1083-5THBIOEC (R1) |
| نویسندگان |
|
نوشین گشمردی * عضو هیات علمی دانشگاه فرهنگیان گروه آموزش زیستشناسی، دانشگاه فرهنگیان، صندوق پستی 889-14665 تهران، ایران |
| چکیده مقاله |
| در عصر آنتروپوسین که فعالیتهای انسانی به نیرویی غالب و تعیینکننده در تغییر نظامهای زمین تبدیل شده، پرورش سواد اکولوژیکی پاسخی آموزشی ضروری به بحرانهای پیچیده زیستمحیطی است. پژوهش حاضر بهروش توصیفی-تحلیلی با رویکرد استنباطی و از طریق تحلیل انتقادی-تفسیری متون معتبر علمی، نقش آموزش زیستشناسی در دوره ابتدایی(مباحث آن در کتابهای علومتجربی دوره آموزش عمومی گنجانیده شده)در تقویت سواد اکولوژیکی در عصر آنتروپوسین تبیین میکند. یافتهها نشان داد، سواد اکولوژیکی بر درک سیستمی، ابعاد عاطفی-اخلاقی و عاملیت برای عمل پایدار تأکید دارد. آموزش زیستشناسی در دوره حساس ابتدایی، با توجه به نقش آن در شکلگیری طرحوارههای ذهنی، گرایشهای شناختی-اجتماعی و مهارتهای پایهای یادگیری، ظرفیت بیبدیلی برای نهادینهسازی این سواد فراهم میآورد. مفاهیم کلیدی زیستشناسی مانند تنوع زیستی، چرخههای زیستی، فتوسنتز، روابط اکوسیستمی و زنجیرههای غذایی، نقش محوری در درک پیوندهای متقابل انسان و نظامهای طبیعی و تبیین ریشههای زیستی بحرانهای کنونی ایفا میکنند و میتوانند در شکلگیری سواد اکولوژیکی در راستای غلبه بر این چالشها مؤثر واقع گردند. در جمعبندی نهایی، این پژوهش استدلال میکند که تحولات ژرف و شتابان عصر آنتروپوسین، نظامهای آموزشی را ناگزیر به بازاندیشی ساخته است و آموزش زیستشناسی در دورۀ ابتدایی نیز باید از انتقال محتوای سنتی فراتر رود و بهسوی رویکردهای پژوهشمحور، بوممحور، مشارکتی و میانرشتهای حرکت کند تا بتواند نسلهایی آگاه، مسئولیتپذیر و توانمند در مواجهه با چالشهای سیارهای تربیت کند. در نتیجه، سرمایهگذاری بر این نوع آموزش، نه یک ضرورت تربیتی؛بلکه راهبردی اساسی برای مواجهه با چالشهای سیارهای در جهت استمرار حیات انسانی و حفظ تعادل زیستکره در این عصر است |
| کلیدواژه ها |
| سواد اکولوژیکی، برنامه درسی، علومتجربی، آموزش زیستشناسی، دورۀ ابتدایی، سواد اکولوژیکی، آنتروپوسین. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |