«کاربست واقعیت افزوده و بازی‌محور در آموزش زیست‌شناسی: مدلی نوین برای ارتقاء تفکر سامانه‌ای دانش‌آموزان متوسطه دوم ایران»
کد مقاله : 1067-5THBIOEC (R1)
نویسندگان
علی نوذری *1، حمید براتی2، محسن چگین2، مجید پورقیومی3، فاطمه نوذری4
1دانشجوی دکتری تخصصی، گروه مهندسی کامپیوتر، گرایش هوش مصنوعی، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دزفول، ایران.
2استادیار، عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، واحد دزفول، گروه مهندسی کامپیوتر، دانشکده فنی و مهندسی، دزفول، ایران.
3مدیر آموزشگاه امام سجاد(ع)، کارشناسی ارشد، جغرافیا و برنامه ریزی شهری، شیراز، ایران.
45مربی بزرگسالان، کارشناسی ارشد، گروه مهندسی جنگلداری، شیراز، ایران.
چکیده مقاله
این پژوهش با هدف طراحی، اجرا و ارزیابی مدل تلفیقی واقعیت افزوده و رویکردهای بازی‌محور در آموزش زیست‌شناسی دوره متوسطه دوم ایران صورت گرفت. با توجه به چالش‌های موجود در آموزش مفاهیم انتزاعی و پیچیده زیست‌شناسی، به‌ویژه در زمینه فرایندهای سلولی، ژنتیک و اکولوژی، و نیاز مبرم به ارتقاء تفکر سامانه‌ای در دانش‌آموزان، این مطالعه به دنبال ارائه یک راهکار نوین آموزشی بود. روش پژوهش، ترکیبی با رویکرد توسعه و ارزیابی بود. جامعه آماری شامل ۲۰۰ دانش‌آموز پایه دهم و یازدهم (رشته‌های علوم تجربی و ریاضی-فیزیک) از چهار دبیرستان منتخب در استان تهران بود که به صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (استفاده از مدل تلفیقی AR-بازی‌محور) و کنترل (آموزش سنتی) جای گرفتند. ابزارهای سنجش شامل آزمون‌های پیش‌آزمون و پس‌آزمون در دو حوزه دانش محتوایی (زیست‌شناسی) و سنجش تفکر سامانه‌ای (بر اساس مدل سیستم‌های پیچیده) بود. نتایج حاصل از تحلیل واریانس مختلط نشان داد که نمرات گروه آزمایش در هر دو حوزه دانش‌محتوایی (با میانگین افزایش ۳۵٪) و تفکر سامانه‌ای (با میانگین افزایش ۲۸٪) به طور معناداری بالاتر از گروه کنترل است .(p < 0.001$$) همچنین، استفاده از عناصر بازی‌محور (مانند امتیازدهی، رقابت و بازخورد فوری) اثربخشی ابزارهای واقعیت افزوده را در افزایش انگیزه و تعامل دانش‌آموزان تقویت نموده است. این یافته‌ها حاکی از آن است که مدل تلفیقی AR-بازی‌محور، ابزاری قدرتمند برای ایجاد تجارب یادگیری عمیق، ملموس‌سازی مفاهیم پیچیده، و پرورش مهارت‌های حیاتی تفکر سامانه‌ای در زیست‌شناسی نوین است.
کلیدواژه ها
واقعیت افزوده، آموزش بازی‌محور، زیست‌شناسی، تفکر سامانه‌ای، دانش‌آموزان متوسطه.
وضعیت: پذیرفته شده برای ارائه شفاهی