تحلیل محتوای فصل دوم کتاب زیست شناسی پایه یازدهم (حواس ویژه) از نظر میزان درگیری براساس تکنیک ویلیام رومی

کد مقاله : 1056-5THBIOEC

نویسندگان

محمد آبیاری * دانشگاه فرهنگیان

چکیده مقاله

در این پژوهش به روش تحلیل محتوا به میزان فعال یا غیرفعال بودن و درگیری فعال فراگیران با فصل دوم (گفتار حواس ویژه) کتاب «زیست‌شناسی (۲)» پایه یازدهم رشته علوم تجربی بر اساس الگوی ویلیام رومی پرداخته شده است. پژوهش حاضر به روش توصیفی و با روش تحلیل محتوای کمّی تمام محتوای گفتار حواس ویژه فصل دوم زیست یازدهم و تصاویر آن انجام شده است. در این مطالعه واحد تحلیل، جمله‌های متن و تصاویر موجود در فصل دوم (حواس) بوده که میزان فعال بودن آن، ضریب درگیری یادگیرنده با متن و تصاویر بر اساس فرمول ویلیام رومی مورد بررسی قرار گرفت. برای تحلیل متن، تمامی جمله‌های فصل در سه مقوله‌ی فعال، خنثی و غیرفعال و برای تصاویر در سه مقوله‌ی فعال، خنثی و غیرفعال طبقه‌بندی شدند. نتایج نشان داد که از مجموع 90 جمله‌ی به‌کاررفته در متن فصل، 13 جمله (4/14 درصد) در مقوله‌ی فعال، 21 جمله (3/23 درصد) در مقوله‌ی خنثی و 56 جمله (2/62 درصد) در مقوله‌ی غیرفعال قرار گرفته‌اند و ضریب درگیری متن برابر با 23/0 به‌دست آمد که بیانگر غیرفعال بودن متن فصل دوم است. همچنین از مجموع 8 تصویر فصل، صفر مورد (صفر درصد) فعال، 8 مورد (100 درصد) خنثی و صفر مورد (صفر درصد) غیرفعال بوده و ضریب درگیری تصاویر صفر محاسبه شد که نشان‌دهنده‌ی غیر فعال بودن بخش تصویری این فصل است. بر اساس یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود در بازنگری‌های بعدی کتاب، سهم جمله‌ها و تصاویر فعال افزایش یافته و فعالیت‌ها و پرسش‌های تحلیلی بیشتری در ارتباط با مفاهیم حواس گنجانده شود.

کلیدواژه ها

تحلیل محتوا؛ ویلیام رومی؛ زیست‌شناسی پایه یازدهم؛ حواس؛ ضریب درگیری.

وضعیت: پذیرفته شده مشروط برای ارائه شفاهی