| مطالعه ریشههای کجفهمی دانشآموزان درباره سیستم تولیدمثل: از خطا تا فهم عمیق |
| کد مقاله : 1037-5THBIOEC (R1) |
| نویسندگان |
|
ملیکا رشیدی1، سیده منیژه نعمت پور *2 1دانشجوی کارشناسی آموزش علوم تجربی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران 2استادیار گروه آموزش شیمی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران. |
| چکیده مقاله |
| یکی از چالشهای اساسی در آموزش زیستشناسی، بروز کجفهمیهای مفهومی پایدار در مبحث تولیدمثل انسان است. این کجفهمیها معمولاً از پیشدانستههای نادرست، تفسیرهای ذهنی دانشآموزان، منابع غیرعلمی، شیوههای تدریس و محدودیتهای فرهنگی–اجتماعی تأثیر میپذیرند. هدف پژوهش حاضر شناسایی دقیق ریشههای کجفهمیها و تبیین سازوکار شکلگیری آنها بر پایه تحلیل پیشدانستهها و الگوهای پاسخدهی دانشآموزان است. روش تحقیق، توصیفی–تحلیلی بوده و دادهها از طریق پرسشنامه ی تشخیصی مکتوب (ارزیابی پیشدانستهها)، مصاحبه نیمهساختاریافته (بررسی استدلالها) و مشاهدهی کلاس (بررسی تعاملات آموزشی) گردآوری شد. نمونه مورد مطالعه شامل ۱۵ دانشآموز دختر پایه متوسطهدوم در رشته علومتجربی در یکی از مدارس منطقه ۶ تهران بود. تحلیل الگوهای پاسخدهی نشان داد که تکرار پاسخهای غلط مشابه، بهویژه در موضوعات چرخهقاعدگی، محل و زمان لقاح، و مراحل رشد جنین، ناشی از کجفهمیهای پایدار و نه خطاهای اتفاقی مانند کمدقتی یا کمبود مطالعه است. ریشهیابی دادهها نشان داد که پیشفرضهای ذهنی نادرست (مانند یکی دانستن لقاح و بارداری)، برداشتهای ناقص از منابع غیرعلمی، و ابهامهای مفهومی کتاب درسی بیشترین سهم را در شکلگیری این خطاها دارند. علاوه براین، نتایج نشان داد که استفاده از مدلسازی سهبعدی، ابزارهای تعاملی تصویری و فعالیتهای عملی هدایتشده میتواند به اصلاح تدریجی این کجفهمیها کمک کرده و درک عمیقتری از فرآیندهای تولیدمثل برای فراگیران ایجاد کند. یافتههای پژوهش میتواند به مدرسان در طراحی رویکردهای علمی–فرهنگی سازگار و انتخاب روشهای تدریس مؤثر برای موضوعات حساس مرتبط با تولیدمثل کمک کند. |
| کلیدواژه ها |
| کجفهمیهای علمی، پیشدانستهها، تولیدمثل انسان، آموزشزیستشناسی، ارزشیابیتشخیصی. |
| وضعیت: پذیرفته شده برای ارسال فایل های ارائه پوستر |